Polecane

List kardynała Grzegorza Rysia, metropolity łódzkiego na rozpoczęcie Roku Jubileuszowego 2025

Drodzy Siostry i Bracia,


dzisiejsza Ewangelia zaprasza nas do WYRUSZENIA W DROGĘ. Na wzór Maryi. Z pośpiechem.

 To znaczy natychmiast, bez zwlekania, z gorliwością i przekonaniem.

Do tego samego - do wyruszenia w drogę, i to również niemal bez zwłoki - zaprasza nas w tych właśnie dniach Kościół.

Czyni to w związku z Rokiem Świętym, który papież Franciszek otworzy uroczyście pojutrze

- w Wigilię Bożego Narodzenia, a zamknie w Uroczystość Objawienia Pańskiego w roku 2026.

Rok Święty, zwany też Rokiem Jubileuszowym, ma wiele istotnych i mocnych znaków łaski, ale najważniejszym z nich jest PIELGRZYMKA

- przede wszystkim do Rzymu, ale również do Ziemi Świętej, albo - dla tych, którzy nie mogą odbyć takiej podróży

- do własnej katedry, albo innego kościoła wskazanego przez biskupa.

PIELGRZYMKA. A więc nie chodzi o turystykę - nawet tzw. „turystykę religijną”. Ojciec święty, w bulli ogłaszającej Jubileusz 2025, pisze:

 „To nie przypadek, że pielgrzymowanie wyraża fundamentalny element każdego wydarzenia jubileuszowego.

 Wyruszanie w drogę jest typowe dla tych, którzy poszukują sensu życia.

 Piesze pielgrzymowanie bardzo sprzyja odkrywaniu na nowo wartości milczenia, wysiłku i tego, co istotne”.

 Nieco wyżej stwierdza, że chociaż całe „życie chrześcijańskie jest drogą”, to jednak „potrzebuje [ona] również chwil mocnych”

 i wyjątkowych, które pozwalają nam na nowo uświadomić sobie „CEL: spotkanie z Panem Jezusem”.

Taką mocną i centralną chwilą jubileuszowego pielgrzymowania jest konkretne doświadczenie miłosierdzia Bożego w sakramencie pojednania

i pokuty oraz dzięki jubileuszowemu ODPUSTOWI. Potrzebujemy jednego i drugiego.

Potrzebujemy sakramentalnego przebaczenia i darowania winy; ale potrzebujemy również łaski odpustu,

 gdyż „ jak wiemy z osobistego doświadczenia, każdy grzech „pozostawia w nas ślad”, pociąga za sobą konsekwencje: nie tylko zewnętrzne,

 ale także wewnętrzne: „każdy grzech, nawet powszedni, powoduje w nas NIEUPORZĄDKOWANE przywiązanie do stworzeń,

 które wymaga oczyszczenia, albo na ziemi, albo po śmierci, w stanie nazywanym czyśćcem”.

Tak więc w naszym słabym i skłonnym do zła człowieczeństwie trwają „pozostałe skutki grzechu”.

 Są one usuwane przez odpust, zawsze dzięki łasce Chrystusa, który, jak pisał św. Paweł VI, jest „naszym «odpustem»”

 (Franciszek, Spes non confundit).

Okazją do uzyskania odpustu mogą być w tym Roku Świętym: nie tylko pielgrzymka i pobożna modlitwa w miejscu świętym, ale również:

uczestnictwo w rekolekcjach i misjach parafialnych, podjęcie konkretnych praktyk pokutnych lub czynów miłosierdzia, a nawet -

to nowość - uczestnictwo w katechezie na temat Soboru Watykańskiego II lub Katechizmu Kościoła Katolickiego.

Zwracam uwagę na ten ostatni motyw - może się z niego narodzić w naszych parafiach tak żywo postulowana podczas

 naszego diecezjalnego Synodu PARAFIALNA KATECHEZA DLA DOROSŁYCH.

 Taka katecheza, połączona w Roku Jubileuszowym z sakramentem pokuty i uzyskaniem odpustu, nie będzie zredukowana do teoretycznego

 i abstrakcyjnego wykładu teologii, lecz stanie się drogą do prawdziwego poznania Boga. „Nie ma bowiem - jak pisze Ojciec Święty

- lepszego sposobu na poznanie Boga niż pozwolenie Mu, by nas pojednał ze sobą (por. 2 Kor 5, 20)”.

Z pojednania i komunii z Bogiem z całą pewnością narodzi się w nas pragnienie podjęcia kolejnego fragmentu jubileuszowego pielgrzymowania, wprost wzorowanego na przykładzie Maryi z dzisiejszej Ewangelii. Tak, jak Matka Boża wędrująca z pośpiechem do swojej starszej krewnej, wymagającej wsparcia, wybierzemy się i my w drogę do ludzi potrzebujących. To niesłychanie ważny element duchowości Jubileuszu - wyjście ku osobom skrzywdzonym, poszkodowanym,, pozbawionym swoich praw i możliwości. Papież Franciszek w niesłychanie konkretny sposób wzywa nas, byśmy zanieśli nadzieję więźniom, chorym (w domach i szpitalach), migrantom, seniorom (ale też nierzadko bardzo samotnym młodym ludziom), młodym rodzinom pozbawionym perspektyw godziwego życia, osobom na wiele sposobów zadłużonym itd. Oby rozpoczynający się Rok Święty zaowocował w nas prawdziwą WYOBRAŹNIĄ MIŁOSIERDZIA - wychodzącą ku drugim, by pomóc, by po prostu być, wnieść radość (jak Maryja), ofiarować swój czas i uwagę, by zwrócić lub darować dług, by wybaczyć lub

by poprosić o przebaczenie. W takim kontekście także wszystkie akty naszej pobożności i ascezy nabiorą blasku prawdy i sensu.

O konkretnych, indywidualnych i wspólnych formach przeżywania Jubileuszu poinformują Was duszpasterze; ja - na koniec tego Listu -

chcę się do Was zwrócić z trzema propozycjami.

Pierwsza: serdecznie chcę Was zaprosić - wszystkich: wiernych i duszpasterzy - na otwarcie Roku Świętego w naszej Archidiecezji.

 Odbędzie się ono w Niedzielę Świętej Rodziny, 29 grudnia, wieczorem. Rozpocznie się - zgodnie z zaleceniami Ojca świętego -

uroczystą procesją do naszej katedry.

W procesji wyruszymy o godz. 18.30 z będącego w najbliższym sąsiedztwie katedry luterańskiego kościoła św. Mateusza.

Jestem ogromnie wdzięczny Ks. Proboszczowi Michałowi Makule i całej wspólnocie ewangelicko-augsburskiej,

 że chce nas ugościć i wspólnie przeżywać z nami tak ważny dla nas moment.

To mocny znak, który od razu zaprasza nas do głównego przesłania Jubileuszu, jakim jest przebaczenie i POJEDNANIE!

 Ekumeniczny wymiar będzie mieć również - już po dojściu do katedry - nasza modlitwa przy CHRZCIELNICY - jako chrześcijanie jesteśmy

wszyscy w JEDNYM DUCHU OCHRZCZENI W JEDNO CIAŁO. Kościoły chrześcijańskie w Polsce w szczególny sposób wyraziły tę wiarę

25 lat temu, podpisując Deklarację o wzajemnym uznaniu Chrztu świętego. Fragmenty tej Deklaracji zostaną nam przypomniane w chwili,

gdy - na progu Eucharystii, będziemy wszyscy pokropieni święconą wodą. Podczas Liturgii Słowa natomiast odmówimy wspólnie Symbol Wiary,

 ogłoszony przez Sobór Nicejski, którego 1700 rocznicę będziemy przeżywać w przyszłym roku.

To PIERWSZY SYMBOL przyjęty przez wszystkie ówczesne Kościoły chrześcijańskie, i do dziś uznawany niemal przez wszystkich uczniów Chrystusa.

Dwie pozostałe prośby są innego gatunku - dotyczą wyobraźni miłosierdzia. Pierwsza z nich - bardzo bliska czasowo

- związana jest z sytuacją w Libanie. Wszyscy z pewnością wiecie, że po trwającej ostatnie miesiące wojnie między Izraelem a Hezbollahem

został podpisany rozejm. W tej wojnie bardzo ucierpieli libańscy chrześcijanie, którzy w żaden sposób nie byli jej stroną

Działania wojenne na pograniczu Libanu i Izraela zmusiły do ucieczki setki rodzin chrześcijan na południu Libanu.

W wyniku bombardowania dziesiątki domów zostało całkowicie zniszczonych lub poważnie uszkodzonych.

Bardzo ucierpiała również szkoła prowadzona przez siostry Antonianki w Nabatiyeh, w których uczyły się dzieci,

stypendyści naszego programu „Pierwszy Krok”. Ucierpieli również chrześcijanie mieszkający w południowym Bejrucie.

 Pomocy potrzebują również chrześcijanie w Syrii.

Zarówno w Libanie jak i w Syrii wsparcie potrzebne jest na pokrycie kosztów zakwaterowania, jedzenia, ubrań i opłat komunalnych.

Pieniądze potrzebne są również na leczenie traumy dla dzieci.

Rodziny w Libanie i Syrii od wielu lat są wspierane przez naszą Archidiecezję, naszą „Caritas” oraz Stowarzyszenie „Dom Wschodni

– Domus Orientalis”. Znamy tamtych ludzi, ufają nam, tworzymy z nimi realne więzi.

Dlatego ośmielam się Was prosić o składkę do puszek na pomoc rodzinom z Libanu i Syrii.

Proszę, aby księża zorganizowali tę składkę w każdym kościele i kaplicy na zakończenie Mszy św. w nocy 24 grudnia (tzw. „Pasterki”).

 Wszystkie nasze datki zostaną przekazane do Bejrutu i do Aleppo. Ofiary można oczywiście kierować także na konto

Caritas Archidiecezji Łódzkiej - z tytułem „Pomoc dla chrześcijan w Libanie i w Syrii”.

I ostatnia sprawa - tym razem wymagająca nie doraźnej, lecz bardzo poważnej i prawdziwie życiowej reakcji i decyzji.

 Chcę po raz kolejny zwrócić się do Was z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia się pieczy zastępczej dla potrzebującej jej dzieci.

 W samej Łodzi jest takich dzieci blisko 150. Wiem, to ogromna odpowiedzialność: zaproponować nieznanemu Dziecku dom, tzn. rodzinę.

Z drugiej strony myślę, że nie ma bardziej odpowiedniego czasu na rozważenie takiego wyzwania niż okres,

kiedy wspominamy przyjście do nas Boga w osobie Niemowlęcia - małego Dziecka, któremu od początku odmówiono domu,

i musiał urodzić się w stajni. A potem zaraz uciekać przed gwałtem, agresją i śmiercią.

 „Cokolwiek uczyniliście jednemu z tych Najmniejszych - Mnieście uczynili”. Tych, którzy by w czas świąteczny odkryli takie powołanie

- do przyjęcia Jezusa w osobie Dziecka - zapraszam po szczegółowe informacje: do księży proboszczów,

 lub bezpośrednio do osób odpowiedzialnych za pieczę zastępczą w łódzkim MOPS.

            Kochani,

Pan Bóg niech Wam wszystkim błogosławi na Święta i na cały Rok Jubileuszowy.

 Niech nam otworzy oczy na wszystkie znaki NADZIEI, i niech nas samych uczyni ZNAKAMI NADZIEI, która nie zawodzi! AMEN.

Wasz
Kard. Grzegorz

Łódź, dnia 20 grudnia 2024 roku

Komunikat Kurii Archidiecezjalnej w Łodzi- Zwyczajny Jubileuszowy Rok Święty 2025

Rok Jubileuszowy 2025 zostanie zainaugurowany 24 grudnia 2024 roku o godz. 19.00 otwarciem Drzwi Świętych w Bazylice Watykańskiej

 przez papieża Franciszka oraz Mszą Świętą pod jego przewodnictwem na Placu Św. Piotra.

 W diecezjach Jubileusz rozpocznie się w niedzielę 29 grudnia. Będzie on przebiegał pod hasłem: „Pielgrzymi nadziei".

W drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia, 26 grudnia, Ojciec Święty uda się do rzymskiego więzienia Rebibbia, by tam otworzyć Drzwi Święte.

Od 24 do 26 stycznia 2025 roku będzie miał miejsce w Rzymie Jubileusz świata mediów, dziennikarstwa i komunikacji.

Rok Jubileuszowy 2025 w Archidiecezji Łódzkiej rozpocznie się w Niedzielę Świętej Rodziny, 29 grudnia 2024 roku.

O godz. 18.30 gromadzimy się w kościele Ewangelicko-Augsburskim pw. św. Mateusza w Łodzi (ul. Piotrkowska 279/283).

 Po odczytaniu Ewangelii oraz fragmentów bulli Spes non confundit papieża Franciszka ogłaszającej Rok Jubileuszowy

 ruszymy w procesji do archikatedry łódzkiej. Prowadził nas będzie zabytkowy krzyż z Sanktuarium Matki Bożej Łaskiej,

 będący znakiem Jubileuszu.

Po dotarciu na miejsce o godz. 19.00 będziemy celebrować Eucharystię

 zakończoną papieskim błogosławieństwem połączonym z odpustem zupełnym.

 Wszyscy uczestnicy liturgii proszeni są o przyniesienie świec.

Bulla na Jubileusz 2025 – Rok Święty będzie nacechowany nadzieją

„Zbliżający się Jubileusz będzie Rokiem Świętym, charakteryzującym się nadzieją, która nie gaśnie, nadzieją w Bogu”

stwierdza Franciszek w odczytanej wczoraj w przedsionku bazyliki św. Piotra w Watykanie bulli ogłaszającej Jubileusz zwyczajny roku 2025.

 Zaczyna się ona od słów św. Pawła „nadzieja zawieść nie może” (Rz 5, 5).

 W dokumencie Ojciec Święty wskazuje między innymi główne cele i etapy tego wydarzenia.

Na początku papież podkreśla znaczenie nadziei w życiu chrześcijańskim, a osoby pragnące przeżyć ten

Jubileusz określa jako pielgrzymów nadziei. Następnie przypomina nauczanie biblijne,

wskazując, iż z cnotą nadziei wiąże się cnota cierpliwości.

Kolejny fragment dokumentu poświęcony jest przypomnieniu, czym jest Rok Święty i zaproszeniu pielgrzymów do Rzymu,

aby przeżyli doświadczenie nawrócenia. Dodaje, że możliwe też będzie uzyskanie łask jubileuszowych w Kościołach lokalnych.

W tym kontekście Franciszek kieruje szczególne zaproszenie do wiernych Kościołów wschodnich.

Główne etapy

Ojciec Święty zapowiada, że 24 grudnia bieżącego roku otworzy drzwi święte bazyliki watykańskiej,

 29 grudnia bazyliki św. Jana na Lateranie, 1 stycznia 2025 roku zostaną one otworzone w bazylice Matki Bożej Większej,

 zaś 5 stycznia w bazylice św. Pawła za Murami.

W tych trzech ostatnich bazylikach drzwi święte zostaną zamknięte przed niedzielą 28 grudnia 2025 roku.

Rok Święty zostanie zainaugurowany w katedrach i konkatedrach poszczególnych diecezji 29 grudnia br., a zakończony 28 grudnia 2025 roku.

 Jubileusz zakończy się zamknięciem drzwi świętych w bazylice watykańskiej 6 stycznia 2026 roku.

Papieski apel o znaki nadziei

Franciszek stwierdza, że potrzeba pokoju stanowi wyzwanie dla wszystkich i zachęca do podjęcia negocjacji prowadzących do trwałego pokoju. Następnie zwraca uwagę na dramatyczny spadek liczby urodzin i wzywa do otwartości na życie. Ojciec Święty przypomina, że łaska Roku Świętego powinna także wiązać się z amnestią dla więźniów. Zapowiada, że będzie chciał osobiście otworzyć drzwi święte w jednym z zakładów karnych. Apeluje o otoczenie troską chorych i młodzieży, zwłaszcza zapewniając jej pracę. Podkreśla potrzebę otwartości na migrantów i uchodźców. Apeluje o docenianie wkładu osób starszych a także wrażliwość na potrzeby ubogich.

Papież przypomina, że dobra ziemi należą do wszystkich i zachęca do umorzenia długów krajów najuboższych.

 Wreszcie przypomina, że w roku 2025 minie 1700 lat od obrad Soboru Nicejskiego,

który miał za zadanie zachowanie jedności chrześcijan.

 W tym kontekście Franciszek zachęca wszystkie Kościoły do podążania drogą ku widzialnej jedności,

 i apeluje do chrześcijan Wschodu i Zachodu do wspólnej daty celebracji Wielkanocy.

Chrześcijaństwo zakotwiczone w nadziei

Franciszek wskazuje, że fundamentem nadziei jest dla chrześcijan wiara w życie wieczne.

 Zachęca do odkrycia daru nowego życia otrzymanego w sakramencie chrztu świętego.

Podkreśla znacznie świadectwa męczenników. „Musimy strzec ich świadectwa, aby nasza nadzieja była owocna” – przekonuje Ojciec Święty.

Proponuje, aby podczas Jubileuszu miała miejsce celebracja ekumeniczna, ukazująca bogactwo ich świadectwa.

Papież podkreśla znaczenie jubileuszowego odpustu, przeznaczonego szczególnie dla tych, którzy odeszli przed nami.

 Zwraca uwagę, na potrzebę sakramentu spowiedzi św. i aktów przebaczenia. Uwypukla rolę misjonarzy miłosierdzia,

 którzy powinni udawać się między innymi do więzień, szpitali, „aby nikt nie był pozbawiony możliwości otrzymania przebaczenia

i pocieszenia Boga”.

 Podkreśla rolę sanktuariów maryjnych, jako uprzywilejowanych miejsc budzenia nadziei.

„Zbliżający się Jubileusz będzie zatem Rokiem Świętym, charakteryzującym się nadzieją, która nie gaśnie, nadzieją w Bogu”

– stwierdza Ojciec Święty. „Niech moc nadziei wypełnia naszą teraźniejszość, w ufnym oczekiwaniu na powrót Pana Jezusa Chrystusa,

któremu niech będzie cześć i chwała teraz i na przyszłe wieki” –

 pisze papież na zakończenie Bulli ogłaszającej Jubileusz zwyczajny roku 2025.

17 Kościołów Jubileuszowych w Archidiecezji Łódzkiej

Kardynał Grzegorz Ryś, metropolita łódzki wydał dekret, w którym ustanowił 17 Kościołów Jubileuszowych w Archidiecezji Łódzkiej

na Rok Jubileuszowy 2025.

Wśród Kościołów Jubileuszowych znalazły się między innymi: łódzka Bazylika Archikatedralna św. Stanisława Kostki w Łodzi,

Bazylika pod wezwaniem Świętego Jakuba Apostoła w Piotrkowie Trybunalskim, Sanktuaria Maryjne oraz inne wybrane świątynie znajdujące się

w Łodzi, Tomaszowie Mazowieckim, Pabianicach i w Parznie.

W świątyniach tych przez cały Rok Jubileuszowy, będzie można uzyskać łaskę odpustu.

Poniżej publikujemy całość dekretu.

DEKRET

Ojciec Święty Franciszek postanowił, „że w niedzielę 29 grudnia 2024 r., we wszystkich katedrach i konkatedrach,

 biskupi diecezjalni będą sprawować Eucharystię

jako uroczyste otwarcie Roku Jubileuszowego” (Ojciec Święty Franciszek, SPES NON CONFUNDIT, nr. 6).

Rok Jubileuszowy nierozerwalnie związany jest z łaską odpustu, który „istotnie, pozwala nam odkryć,

 jak nieograniczone jest miłosierdzie Boga.

 To nie przypadek, że w starożytności termin miłosierdzie był używany zamiennie z terminem odpust, właśnie dlatego,

że ma wyrażać pełnię Bożego przebaczenia,

 które nie zna granic.” (Ojciec Święty Franciszek, SPES NON CONFUNDIT, nr 23).

 W Normach o uzyskaniu odpustu podczas Zwyczajnego Jubileuszu roku 2025

ogłoszonego przez Jego Świętobliwość papieża Franciszka, Penitencjaria Apostolska podaje wszystkie okoliczności

w jakich można uzyskać łaskę odpustu.

Ojciec Święty Franciszek spośród wielu praktyk i dzieł jubileuszowych wyróżnił pielgrzymowanie,

które „wyraża fundamentalny element każdego wydarzenia jubileuszowego.

 Wyruszanie w drogę jest typowe dla tych, którzy poszukują sensu życia.

 Piesze pielgrzymowanie bardzo sprzyja odkrywaniu na nowo wartości milczenia, wysiłku i tego,

co istotne.” (Ojciec Święty Franciszek, SPES NON CONFUNDIT, nr 5).

Mając na uwadze nauczanie Ojca Świętego Franciszka oraz Normy Penitencjarii Apostolskiej,

niniejszym wyznaczam i ustanawiam następujące kościoły archidiecezji łódzkiej,

 w których wierni będą mogli uzyskiwać łaskę odpustu Jubileuszowego:

I. archikatedra pod wezwaniem Świętego Stanisława Kostki w Łodzi;

II. bazylika pod wezwaniem Świętego Jakuba Apostoła w Piotrkowie Trybunalskim;

III. sanktuaria Maryjne:

    Matki Boskiej Zwycięskiej w Łodzi,
    Matki Bożej Pocieszenia przy kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Wojciecha Biskupa Męczennika w Łodzi,
    Matki Bożej Uzdrowienia Chorych przy Szpitalu Bonifratrów w Łodzi,
    Matki Bożej Łaskiej przy kościele parafialnym pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i Świętego Michała Archanioła w Łasku,
    Matki Bożej Piotrkowskiej przy kościele Ojców Bernardynów w Piotrkowie Trybunalskim
    Matki Bożej Trybunalskiej Patronki Polskich Parlamentarzystów przy kościele Ojców Jezuitów w Piotrkowie Trybunalskim,
    Matki Bożej Skoszewskiej przy kościele parafialnym pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Świętej Barbary w Skoszewach,
    Matki Bożej Zwiastowania przy kościele parafialnym pod wezwaniem Świętej Małgorzaty i Świętego Augustyna w Witowie;

IV. inne kościoły:

    sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łodzi,
    sanktuarium Najświętszego Imienia Jezus przy kościele parafialnym Ojców Jezuitów w Łodzi
    sanktuarium Świętego Antoniego Padewskiego i błogosławionego Rafała Chylińskiego przy kościele parafialnym pod wezwaniem
    Świętego Antoniego Padewskiego i Świętego Jana Chrzciciela w Łodzi-Łagiewnikach,
    Sanktuarium Świętości Życia przy kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Wincentego Pallottiego w Łodzi,
    Sanktuarium Świętego Antoniego Padewskiego przy kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Antoniego Padewskiego,
     Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika oraz Matki Boskiej Różańcowej w Tomaszowie Mazowieckim,
    Sanktuarium Świętego Maksymiliana przy kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Maksymiliana Marii Kolbego w Pabianicach,
    Kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Parznie.

Niniejszy Dekret obowiązuje przez cały Jubileusz Zwyczajny roku 2025.

Dan w Łodzi, 12 grudnia 2025 roku, w ósmym roku mojej posługi biskupiej w archidiecezji łódzkiej.

 /-/ Kardynał Grzegorz Ryś
 Metropolita Łódzki

/-/ Ks. prałat Zbigniew Tracz
Kanclerz Kurii

Modlitwa Jubileuszu

    Ojcze, który jesteś w niebie,
    niech wiara, którą nam dałeś
    w Twoim Synu Jezusie Chrystusie, naszym Bracie,
    i płomień miłości
    rozlany w naszych sercach przez Ducha Świętego,
    obudzą w nas błogosławioną nadzieję
    na przyjście Twojego Królestwa.

    Niech Twoja łaska przemienia nas
    w pracowitych siewców ewangelicznych ziaren,
    które będą zaczynem ludzkości i kosmosu,
    w ufnym oczekiwaniu
    nowego nieba i nowej ziemi,
    gdy moce Zła zostaną pokonane,
    a Twoja chwała objawi się na wieki.

    Niech łaska Jubileuszu
    ożywi w nas, Pielgrzymach nadziei,
    pragnienie dóbr niebieskich
    i rozleje po całej ziemi
    radość i pokój
    naszego Odkupiciela.
    Tobie Boże, błogosławiony po wsze czasy,
    niech będzie cześć i chwała na wieki.

    Amen

za:teresa.salezjanie.pl