Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” przypada 1 marca. To data symboliczna – tego dnia w 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie strzałem w tył głowy zostali zamordowani przez komunistów członkowie IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – prezes WiN ppłk Łukasz Ciepliński („Pług”, „Ludwik”) i jego najbliżsi współpracownicy: Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Rzepka, Franciszek Błażej, Józef Batory i Karol Chmiel. 

Ich ciała komuniści zakopali w nieznanym miejscu. Stanowili oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej organizacji kontynuującej od 1945 r. tradycję AK. Aresztowano ich w czasie od listopada 1947 do lutego 1948 r. Przeszli wyjątkowo barbarzyńskie śledztwo.

Święto państwowe, jako wyraz hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji, ustanowione zostało przez Sejm 3 lutego 2011 roku. Środowiska kombatanckie, liczne organizacje patriotyczne, stowarzyszenia naukowe, przyjaciele i rodziny tych, którzy polegli w boju, zostali zamordowani w komunistycznych więzieniach lub po prostu odeszli już na wieczną wartę, od lat pukali do wielu drzwi z żądaniami, by wolna Polska oddała w końcu hołd swym najlepszym Synom. Przez lata odpowiedzią była cisza.

W drugiej połowie pierwszej dekady XXI wieku nadzieje zaczęły się spełniać. Apele środowisk kombatanckich zaczęły zyskiwać coraz większe poparcie. Janusz Kurtyka, prezes IPN od końca roku 2005, nadał tym staraniom silny impuls i przyspieszenie. Inicjatywę wsparł prezydent RP prof. Lech Kaczyński.

Już w marcu II Kongres Pamięci Żołnierzy Wyklętych

IPN zaprasza na drugą edycję Kongresu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, organizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Wydarzenie odbędzie się w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie (ul. Rakowiecka 37). Tegoroczny Kongres jest wydarzeniem otwartym.

II Kongres Pamięci Żołnierzy Wyklętych jest elementem obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Dwudniowe wydarzenie zgromadzi działaczy społecznych oraz przedstawicieli instytucji kultury, placówek edukacyjnych i samorządów z całej Polski. Stanie się okazją do wymiany doświadczeń z zakresu popularyzacji i upamiętniania historii Żołnierzy Wyklętych. Panelom dyskusyjnym będą towarzyszyć wydarzenia kulturalne i wystawy.

Pierwszy dzień Kongresu zakończymy Apelem Pamięci, podczas którego oddamy hołd mjr. Hieronimowi Dekutowskiemu „Zaporze”. 7 marca 1949 roku został on stracony wraz z sześcioma swoimi podkomendnymi w murach mokotowskiego więzienia.

Program

7 marca (sobota)

    godz. 10.00 – Uroczyste otwarcie Kongresu, wręczenie Medali Reipublicae Memoriae Meritum
    godz. 11.00 – Wykład dr. hab. Karola Polejowskiego, zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – „Stefan”, „Leszczyna”, „Szczygieł”, „Ford” – kim byli anonimowi żołnierze „Łupaszki”? Z badań nad stanami osobowymi 5. Wileńskiej Brygady AK w 1946 r.
    godz.12.30 – Panel dyskusyjny Pamięć o Żołnierzach Wyklętych jako obowiązek Rzeczypospolitej Polskiej
    godz. 14.00 – Przerwa obiadowa
    godz. 15.30 – Koncert „Nie giń Polsko” – pamięci Andrzeja Kołakowskiego
    godz. 17.00 – Panel dyskusyjny Historia żywa – rola grup rekonstrukcyjnych w edukacji o Wyklętych
    godz. 19.00 – Apel Pamięci w rocznicę śmierci mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”

8 marca (niedziela)

    godz. 10.00 – Panel dyskusyjny Ponieść światło wolności – pamięć o Żołnierzach Wyklętych w PRL
    godz. 11.30 – Panel dyskusyjny Rodziny wyklęte – przeżycia rodzin żołnierzy podziemia antykomunistycznego
    godz. 13.00 – Przerwa obiadowa
    godz. 14.30 – Panel dyskusyjny Żołnierze Wyklęci w filmie
    godz. 16.00 – Pokaz filmu „The Covenant of Blood: The Last Soldiers of World War II” – pierwszego anglojęzycznego filmu dokumentalnego o Żołnierzach Wyklętych w reżyserii Patricka Ney’a

za:tvrepublika.pl