Jak podają media, rząd koalicji 13 grudnia przygotowuje daleko idące zmiany w zasadach chowania zmarłych. Projekt wpisany do wykazu prac Rady Ministrów przewiduje m.in. możliwość rozsypywania prochów poza cmentarzami, także na morzu oraz pochówki w biodegradowalnych urnach z sadzonkami drzew.
Krytycy takich zmian zdecydowanie ostrzegają, że pod hasłami „nowoczesności” i „ekologii” może dochodzić do dalszego odchodzenia od chrześcijańskiej kultury pogrzebu i osłabiania szacunku należnego ludzkim szczątkom.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii próbuje przekonywać, że obowiązująca od 1959 roku ustawa wymaga dostosowania do „współczesnych potrzeb społecznych, organizacyjnych i sanitarnych”. Wiceminister Tomasz Lewandowski utrzymuje, że celem nowych przepisów ma być zachowanie „pełnego poszanowania godności osób zmarłych oraz ich rodzin”.
Tyle że konkretne propozycje idą znacznie dalej niż techniczne uporządkowanie prawa. Projekt zakłada tworzenie pól pamięci do rozsypywania prochów, umożliwienie rozsypywania ich poza cmentarzami w miejscach wyznaczonych przez gminy oraz na morzu, a także wprowadzenie tzw. biourn – biodegradowalnych urn zawierających sadzonkę drzewa lub innej rośliny. Co więcej, miejsce takiego nasadzenia nie miałoby być traktowane jako grób w rozumieniu ustawy.
Krytycy: pod hasłem ekologii znika sacrum śmierci
Takie rozwiązania budzą poważny sprzeciw części środowisk katolickich i akademickich. Prof. Piotr Jaroszyński z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego ocenił w rozmowie z „Naszym Dziennikiem”, że rządowe uzasadnienia jedynie przykrywają głębszą zmianę cywilizacyjną.
– Te wytłumaczenia to tylko pozór. Ideolodzy po raz kolejny opakowują niebezpieczne pomysły w szlachetne hasła – powiedział filozof.
Jeszcze ostrzej wypowiedział się prof. Artur Mamcarz-Pliciek z KUL, wskazując, że rozszerzanie podobnych form pochówku może prowadzić do dechrystianizacji, a w polskich warunkach także do zerwania z wielowiekową kulturą funeralną.
– W przypadku Polski, przy naszej bardzo bogatej kulturze funeralnej – z pięknymi cmentarzami, grobami i tradycjami, może to prowadzić nawet do depolonizacji – stwierdził.
Trudno nie zauważyć, że cmentarz w kulturze chrześcijańskiej nie jest jedynie miejscem technicznego „zagospodarowania szczątków”. Jest przestrzenią pamięci, modlitwy i szacunku dla konkretnej osoby. Grób ma znaczenie nie tylko praktyczne, ale także symboliczne i religijne.
Dlatego proponowane przez koalicję rządzącą rozwiązania mogą być odbierane jako kolejny krok w stronę sprowadzania ludzkiego ciała i prochów do kategorii materiału, którym można dysponować według kryteriów ekologicznych czy administracyjnych. Rozsypywanie prochów poza cmentarzem czy pochówek w „biournie” z rośliną może dla części rodzin oznaczać zerwanie z tradycyjnym miejscem pamięci, przy którym kolejne pokolenia mogą się modlić i wspominać zmarłego.
Rząd deklaruje „poszanowanie godności”, ale właśnie wokół rozumienia tej godności toczy się dziś zasadniczy spór. Dla tradycji chrześcijańskiej człowiek zachowuje godność także po śmierci, a jego szczątki nie są elementem krajobrazu ani surowcem dla nowych form „ekologicznego upamiętniania”.
Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów wyznaczono na drugi kwartał 2027 roku.
za:www.fronda.pl