Planowane ograniczenie finansowania TVP Wilno nawet o 40–70 proc. oraz możliwa utrata autonomii stacji wywołują niepokój wśród ekspertów, środowisk polonijnych i litewskich polityków.

Redukcje budżetu i zagrożona autonomia

W grudniu dyrekcja TVP Wilno poinformowała o planach znaczących cięć finansowych w 2026 r. oraz o możliwości włączenia stacji do TVP World. Oznaczałoby to zniknięcie nawet ok. 20 programów i uderzenie w lokalne zespoły produkcyjne.

Mówimy o redukcji niemal połowy budżetu. Dla mediów publicznych to koszty horrendalne
- podkreśla dr Barbara Jundo-Kaliszewska, adiunkt Uniwersytetu Łódzkiego i współpracowniczka stacji.

Media mniejszościowe jako tarcza informacyjna

TVP Wilno powstała w 2019 r. jako pierwszy wspólny projekt medialny Polski i Litwy. Jej celem było wzmocnienie mniejszości polskiej, budowanie dialogu polsko-litewskiego oraz zwiększenie odporności regionu na dezinformację rosyjską i białoruską.

    To nie był gest dobrej woli, lecz świadoma polityka państw w warunkach napięć geopolitycznych

Lokalne treści, lokalni twórcy

Stacja współpracuje głównie z producentami i dziennikarzami z Wileńszczyzny. Około 100 osób tworzy treści zakorzenione lokalnie, dostępne także online – dla Polaków na Litwie, Łotwie, w Estonii i w diasporze.

    Widz pozostanie bez treści tworzonych przez swoich rodaków o sobie. To największy problem

Reakcje międzynarodowe i list otwarty

Ponad 200 naukowców z Polski, Litwy i innych krajów podpisało list otwarty do MSZ RP, wskazując na strategiczne znaczenie TVP Wilno. Sprawa stała się tematem debaty publicznej na Litwie; wsparcie wyrazili m.in. litewscy politycy i samorządowcy.

    Likwidacja lub osłabienie tej anteny byłoby działaniem niezrozumiałym z punktu widzenia interesów państwa  – czytamy w liście.

„Oszczędności dziś, wyższe koszty jutro”

Ekspertka ostrzega, że przerwanie ciągłości projektu oznacza konieczność kosztownej odbudowy w przyszłości – infrastruktury, zespołów i zaufania odbiorców.

Media to dziś nie soft power, ale hard power. W nie powinniśmy inwestować więcej, a nie mniej - podsumowuje dr Jundo-Kaliszewska.

Polskie media na Łotwie znikają z eteru. „To był dla nas sygnał, że jesteśmy zauważani”

Po 35 latach z anteny łotewskiego radia znika polska audycja „Nasz Głos”, a z portalu publicznego LSM – teksty po polsku.

Choć Polacy na Łotwie są szanowaną mniejszością, decyzje władz uderzają w widoczność języka i kultury polskiej – alarmuje Związek Polaków na Łotwie.

Koniec „Naszego Głosu” w radiu publicznym

Założona przez Itę Kozakiewicz audycja „Nasz Głos” była emitowana przez 35 lat w Radiu 4. Decyzją władz programy mniejszości narodowych przestały być nadawane.

To były małe rzeczy w mediach państwowych, ale dla nas bardzo ważne

podkreśla Krystyna Kunicka-Dzalbe, sekretarz Związku Polaków na Łotwie. Audycja nie znika całkowicie – od stycznia jest emitowana w internetowym Radiu Silesia, prowadzonym przez Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Łotewskiej.

Mniej polskiego także w sieci

Z portalu publicznego LSM zniknęły comiesięczne artykuły w języku polskim, tłumaczone na łotewski i rosyjski.

Twierdzą, że odbiorców jest zbyt mało. A przecież jesteśmy obywatelami tego kraju i płacimy podatki - mówi Kunicka-Dzalbe. Polaków na Łotwie żyje ok. 40 tys.

Media społeczne i lokalne – nadal działają

Polska społeczność wciąż tworzy własne kanały: program telewizyjny „Akcenty Polskie”, lokalną audycję „Polsko Falówka”, kwartalnik „Polak na Łotwie”, portal informacyjny i media społecznościowe.

    Jednak obecność w mediach państwowych była znakiem, że jesteśmy szanowani

Szkoły polskie bez polskiego nauczania

Zmiany dotknęły także edukacji. W szkołach polskich nauczanie odbywa się dziś po łotewsku, a język polski funkcjonuje jako przedmiot.

Szkoły są bastionami polskości głównie dzięki zajęciom dodatkowym. To za mało –  ocenia Kunicka-Dzalbe.

Temat poruszył podczas wizyty w Rydze prezydent Polski Karol Nawrocki.

    Prezydent obiecał, że się tym zajmie. Liczymy na nowe możliwości obecności tematów polskich w mediach publicznych

za:wnet.fm