Na całym świecie wzrosła wrogość o podłożu religijnym i państwowe ograniczenia wolności religijnej. Wynika to z najnowszego raportu rocznego amerykańskiego instytutu badania opinii publicznej Pew Research Center, który analizuje sytuację w 198 krajach. Raport stwierdza, że ​​liczba krajów o wysokim lub bardzo wysokim poziomie wrogości społecznej wobec wspólnot religijnych wzrosła z 45 do 55 w 2023 roku. Badanie wskazuje na

prześladowanie mniejszości religijnych oraz wpływ wojny między Izraelem a Hamasem po ataku z 7 października 2023 roku jako główne przyczyny.

Według PEW sytuacja znacznie się pogorszyła w kilku krajach europejskich, w tym w Hiszpanii, Norwegii, Belgii i Szwecji.

W tym samym czasie rządy na całym świecie nasiliły ingerencję w działalność religijną. Władze nękały lub monitorowały wspólnoty religijne w 185 badanych krajach. Ingerencje w nabożeństwa i zgromadzenia religijne odnotowano w 175 krajach, co stanowi najwyższą liczbę od rozpoczęcia tego typu badania w 2007 roku.

Wśród krajów o największej liczbie ludności, Chiny, Iran, Indonezja, Egipt i Rosja odnotowały najsurowsze państwowe ograniczenia praktyk religijnych. Najniższe wskaźniki odnotowano w RPA, Stanach Zjednoczonych, Japonii, na Filipinach i w Wielkiej Brytanii. Nigeria, Indie, Bangladesz, Pakistan i Egipt znalazły się na szczycie listy. W kilku z tych krajów mniejszości religijne, w tym wspólnoty chrześcijańskie, są regularnie narażone na dyskryminację i ataki.

PEW podkreśla jednak, że badanie nie tworzy rankingu prześladowań religijnych. Uwzględnia ono zarówno państwowe ograniczenia, jak i wrogość społeczną wobec wszystkich grup religijnych. Według raportu, ingerencja państwa w praktyki religijne od lat stale rośnie, a napięcia społeczne są przede wszystkim wynikiem bieżących kryzysów i konfliktów.

Chiński rząd zaostrza działania wobec chrześcijan

Organizacja praw człowieka Amnesty International potępia fakt, że chiński rząd coraz surowiej traktuje grupy chrześcijańskie spoza struktur państwowych. 

"W ciągu ostatniego roku władze wzmocniły kontrolę nad grupami religijnymi, co obejmuje niezgodną z prawem inwigilację, przeszukania i niesprawiedliwe procesy sądowe” – wyjaśniła w poniedziałkowym komunikacie zastępczyni dyrektora regionalnego na Azję Sarah Brooks. Prowadzi to do "coraz częstszych ataków na osoby prywatne wyłącznie dlatego, że pokojowo korzystają ze swojego prawa do wolności wyznania”.

Powodem tej wypowiedzi była akcja policyjna przeciwko "Early Rain Covenant Church”, protestanckiemu Kościołowi domowemu. Według informacji podanych przez wspólnotę, w minioną niedzielę w Jiangyou w prowincji Syczuan policja wtargnęła na nabożeństwo, zabrała 30 członków wspólnoty na przesłuchania oraz aresztowała dwóch przywódców. Członkowie wspólnoty zostali później zwolnieni, natomiast przywódcy nadal przebywają w areszcie. 

"Nękani i zastraszani”

Według Brooks członkowie Kościoła są "od lat nękani i zastraszani”. Jego założyciel, Wang Yi, został w 2019 roku skazany na dziewięć lat więzienia. Już w 2018 roku zatrzymano 100 członków wspólnoty. Amnesty International domaga się uwolnienia zatrzymanych, zaprzestania działań przeciwko chrześcijanom oraz zapewnienia swobody wyznania.

Kościoły chrześcijańskie w Chinach podlegają Urzędowi ds. Spraw Religijnych w formie stowarzyszeń państwowych; w przypadku Kościoła katolickiego jest to na przykład Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich. Poprzez oficjalnie uznane przez państwo Kościoły rząd kontroluje życie religijne. Niezależne od tych państwowych organizacji, a tym samym nielegalne, Kościoły domowe są nieustannie narażone na represje. Ich sytuacja różni się jednak znacznie w zależności od władz prowincji. Od 2018 roku między Watykanem a chińskim rządem obowiązuje tajne porozumienie regulujące mianowanie biskupów. 

Wolność religijna zagrożona w 14 krajach uczestniczących w Mundialu 2026

W 14 spośród 48 krajów uczestniczących w trwających obecnie Piłkarskich Mistrzostwach Świata wolność religii lub wyznania jest ograniczona. Zwróciło na to uwagę Papieskie Stowarzyszenie Pomoc Kościołowi w Potrzebie (PKWP). “Prześladowania religijne odnotowano w trzech krajach: Iranie, Arabii Saudyjskiej i Demokratycznej Republice Konga” - powiedział przedstawiciel PKWP w Wiedniu. Według najnowszego raportu PKWP „Wolność religijna na świecie” za 2025 rok, poważne formy dyskryminacji występują w jedenastu innych krajach uczestniczących w Mundialu.

Według PKWP szczególnie poważna jest sytuacja w Iranie i Arabii Saudyjskiej. Wolność religijną ograniczają znacznie tamtejsze przepisy prawne i społeczne. Za ich naruszenie konwertytom i członkom mniejszości religijnych grozi więzienie, a w niektórych przypadkach nawet kara śmierci. Również napięta jest sytuacja w Demokratycznej Republice Konga pozostaje napięta, a zaostrza ją przemoc na wschodzie kraju.

Wśród innych uczestniczących w Mundialu krajów, w których obowiązują ograniczenia wolności religijnej, raport wymienia Maroko, Tunezję, Katar, Egipt, Turcję, Uzbekistan i Irak. Sytuacja jest szczególnie dramatyczna na Haiti, gdzie uzbrojone gangi kontrolują znaczną część kraju, a przywódcy religijni wielokrotnie padali ofiarą porwań i przemocy w ostatnich latach, podkreśla PKWP. Również w Meksyku - kraju będącym jednym z gospodarzy Mundialu - przestępczość i kartele narkotykowe coraz częściej wywierają presję na duchownych.

W tym kontekście PKWP postrzega „znak nadziei” w składzie piłkarskiej reprezentacji Iraku, która rozpoczęła swój udział w mistrzostwach świata meczem z Norwegią we wtorek 16 czerwca. Podkreślono, że drużyna jest przykładem tego, jak ludzie różnych wyznań i pochodzenia etnicznego mogą występować razem. Wśród zawodników są chrześcijanie, mimo że stanowią oni mniej niż jeden procent populacji Iraku.

Na Ukrainie również konflikt religijny. Grekokatolicy pod presją Cerkwi prawosławnej

12 kwietnia, w obchodzoną w Kościołach wschodnich uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego, przedstawiciele Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego dopuścili się kolejnego aktu agresji wobec wiernych Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UKGK) na tymczasowo okupowanych terytoriach obwodu zaporoskiego. W mieście Tokmak duchowni Patriarchatu Moskiewskiego samowolnie zajęli kościół św. Apostołów Piotra i Pawła i zabronili lokalnym parafianom modlitwy – informuje portal Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego.

Zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, abp Światosław Szewczuk, potępił zajęcie kościoła, podkreślając szczególny cynizm tego czynu w uroczystość Zmartwychwstania Chrystusa: - To bluźnierstwo przeciwko Zmartwychwstałemu Panu – Księciu pokoju! I to w uroczystość Wielkanocy – stwierdził arcybiskup większy kijowsko-halicki.

W oficjalnym oświadczeniu egzarchatu donieckiego UKGK zaznaczono, że na terytoriach okupowanych trwają systematyczne prześladowania wiernych. Osoby, które odważą się stawiać opór lub bronić swojego prawa do wyznawanej wiary, są prześladowane przez władze okupacyjne i skazywane na 15 lat pozbawienia wolności – niezależnie od wieku czy stanu zdrowia.

Jedną z takich odważnych osób jest pani Switłana Loy. Pomimo gróźb i zastraszania regularnie przychodziła do świątyni, modliła się, sprzątała teren i dbała o zachowanie mienia kościelnego.

„Szczególne oburzenie budzi fakt, że lokalnym parafianom zabrania się przychodzenia do ich kościoła, podczas gdy osoby z zewnątrz ostentacyjnie występują w roli «parafian». Potwierdza to po raz kolejny systematyczny i celowy charakter prześladowań religijnych na terytoriach okupowanych, gdzie rażąco naruszane jest prawo do wolności sumienia i wyznania” – czytamy w oświadczeniu egzarchatu.

Takie działania, jak podkreślono w komunikacie, świadczą nie tylko o lekceważeniu godności ludzkiej, ale także o systematycznej polityce wypierania Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego z terytoriów okupowanych przez Rosjan. Jednocześnie przykłady wierności i męstwa, jakie dają tacy ludzie jak pani Switłana, są świadectwem niezłomności ducha i żywej wiary, która nie ulega żadnej presji.

„W tych okolicznościach szczególnie ważne jest zachowanie jedności, wspieranie się nawzajem w modlitwie i nie tracenie nadziei. Uroczystość Zmartwychwstania Chrystusa, podobnie jak nasza historia narodowa, świadczy o tym, że prawda i wolność, nawet jeśli chwilowo są stłumione, ostatecznie zwyciężają” – czytamy w komunikacie egzarchatu donieckiego UKGK.

za:pch24.pl