1 sierpnia 1944 r. o godz. 17. żołnierze Armii Krajowej przystąpili do walki o wyzwolenie stolicy. Walki, która miała być odwetem za pięć lat niemieckiej okupacji, przerastającej swym okrucieństwem wszystko, czego naród polski doświadczył w całej swojej historii. "Jesienią 1944 roku w Warszawie, na tym skrwawionym opłatku uwolnionej ziemi, wolni Polacy zgodnie ze swoją wolą podjęli decyzję i wytrwali 63 dni” - pisał prof. Janusz Zawodny.

Godzina pomsty wybija
Za zbrodnie, mękę i krew.
Do broni! Jezus Maryja!
Żołnierski woła nas zew.
"Trzeba było to wszystko przeżyć, aby zrozumieć, że Warszawa nie mogła się nie bić"

Otwarta walka z wrogiem była głównym celem istnienia polskiej armii podziemnej. To właśnie do tej walki szkoliła żołnierzy przez wszystkie lata swego istnienia. Chęć odwetu za doznane krzywdy dojrzewała w Polakach każdego dnia, kiedy na własnej skórze odczuwali okupacyjny terror. - Trzeba było przeżyć 5 lat okupacji w Warszawie w cieniu Pawiaka, trzeba było słyszeć codziennie odgłosy salw, tak, że przestawało się je słyszeć, trzeba było asystować na rogu ulicy przy egzekucji dziesięciu, dwudziestu, pięćdziesięciu przyjaciół, braci lub nieznajomych z ustami zaklejonymi gipsem i oczami wyrażającymi rozpacz lub dumę. Trzeba było to wszystko przeżyć, aby zrozumieć, że Warszawa nie mogła się nie bić - mówił Kazimierz Iranek-Osmecki, szef Oddziału II Komendy Głównej AK.

Ostateczna decyzja o podjęciu walki zapadła 31 lipca. Wtedy to, kiedy do Komendy Głównej dotarły informacje o zbliżającej się do Warszawy Armii Czerwonej, Komendant Główny AK gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, po konsultacji z Delegatem Rządu RP na Kraj, wicepremierem Janem Stanisławem Jankowskim „Sobolem”, wydał rozkaz o rozpoczęciu akcji zbrojnej w Warszawie, oznaczonej kryptonimem Godzina „W” (jak Wolność - red.), we wtorek 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00.

Decyzja została podjęta w godzinach wieczornych i ze względu na obowiązującą w Warszawie od 20 godzinę policyjną, dowódcy oddziałów otrzymali rozkaz dopiero następnego dnia.

W przededniu wybuchu Powstania Okręg Warszawski Armii Krajowej liczył blisko 50 tysięcy żołnierzy. Jedynie 10 procent z nich posiadało broń. Diametralnie odmienna była sytuacja wroga. Choć liczebność niemieckiego garnizonu Warszawy wynosiła 20 tysięcy żołnierzy, to było to wojsko doskonale wyszkolone i uzbrojone "po zęby". Co więcej, posiadające także wsparcie broni pancernej, artylerii i lotnictwa. Mimo tak znaczących dysproporcji sił i środków 1 sierpnia Polacy zdecydowali się na walkę, a w boju tym wytrwali 63 dni.

Po blisko 5 latach terroru okupacyjnego 1 sierpnia Warszawa znów stała się wolna. Na jej ulicach panowała euforia, powiewały biało-czerwone flagi, a z ulicznych "szczekaczek" popłynęły patriotyczne pieśni. Zaczęła także działać administracja wraz z prezydentem stolicy Marcelim Porowskim.
Warszawa ma być zrównana z ziemią

Na wieść o powstaniu w Warszawie Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler wydał rozkaz, w którym stwierdzał: "Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców, Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy".

Przez 63 dni żołnierze AK i innych formacji wojskowych prowadzili heroiczny i samotny bój z wojskami niemieckimi. Ostatecznie wobec braku perspektyw dalszej walki 2 października 1944 r. przedstawiciele KG AK płk Kazimierz Iranek-Osmecki "Jarecki" i ppłk Zygmunt Dobrowolski "Zyndram" podpisali w kwaterze SS-Obergruppenfuehrera Ericha von dem Bacha w Ożarowie akt kapitulacji. Dzień wcześniej gen. Tadeusz Komorowski „Bór” w depeszy do władz w Londynie, napisał: „Dalsza walka w Warszawie nie ma już żadnych szans. Zdecydowałem się ją skończyć. Warunki kapitulacji gwarantują żołnierzom pełne prawa kombatantów i ludności cywilnej humanitarne traktowanie”.
Na początku i na końcu wojny stolica Polski walczyła sama

Gen. Komorowski wspominając po latach to wydarzenie pisał: "Po raz drugi w tej wojnie musiała Warszawa ulec przewadze wroga. Na początku i na końcu wojny stolica Polski walczyła sama. Ale warunki walki w roku 1939 były całkiem inne niż w roku 1944. Pięć lat temu Niemcy stały u szczytu swej potęgi. Słabość Sprzymierzonych uniemożliwiała danie pomocy Warszawie. Upadek stolicy Polski był pierwszy w szeregu zwycięstw niemieckich. W roku 1944 sytuacja była odwrotna. Niemcy chyliły się ku upadkowi i my wszyscy mieliśmy gorzkie przeświadczenie, że upadek Warszawy będzie prawdopodobnie ostatnim zwycięstwem Niemców nad Sprzymierzonymi".

Powstanie zakończyło się militarną i polityczną klęską. Pochłonęło życie ok. 20 tysięcy żołnierzy i 180 tysięcy ludności cywilnej, a Warszawa została zrównana z ziemią. Wobec wrogiej postawy władz sowieckich, niewystarczającej pomocy ze strony mocarstw zachodnich, a także ogromnej przewagi militarnej Niemiec było to nieuniknione.
Zgodnie z własnym wyobrażeniem honoru i obowiązku, wybrali walkę, a nie bierne czekanie

W dyskusjach dotyczących sierpniowego zrywu, jego przeciwnicy wskazują, że Powstanie od początku skazane było na klęskę, a decyzja o jego rozpoczęciu była zbrodniczą, przyczyniającą się do śmierci elity państwa polskiego i zgładzenia miasta. W dyskusji tej warto jednak przytoczyć opinię prof. Janusza Zawodnego, który napisał, że Polacy byliby krytykowanie zarówno za podjęcie walki, jak i jej zaniechanie: "Zgodnie z własnym wyobrażeniem honoru i obowiązku, wybrali walkę, a nie bierne czekanie. Gdyby Warszawa nie walczyła, nieprzychylni powiedzieliby, że Polacy nie zasługiwali na wolność, że pogodzili się z hitlerowską tyranią. Jesienią 1944 roku w Warszawie, na tym skrwawionym opłatku uwolnionej ziemi, wolni Polacy zgodnie ze swoją wolą podjęli decyzję i wytrwali 63 dni”.

Anna Piotrowska

za:telewizjarepublika.pl/quotza-zbrodnie-meke-i-krewquot-70-lat-temu-warszawa-stanela-do-walki,9920.html

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 1

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-cz-i/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 2

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-ii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 3

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-iii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 4

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-iv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 5

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-v/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 6

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-vi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 7

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-vii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 8

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/kartki-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-viii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 9

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-ix/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 10

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-x/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 11

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 12

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 13

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xiii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 14

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xiv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 15

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 16

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xvi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 17

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xvii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 18

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xviii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 19

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xix/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 20

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xx/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 21

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 22

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxi-2/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 23

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxiii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 24

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxiv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 25

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 26

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxvi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 27

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxvii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 28

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxviii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 29

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxix/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 30

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxx/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 31

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 32

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 33

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxiii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 34

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxiv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 35

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxv/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 36

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxvi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 37

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxvii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 38

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxviii/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 39

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxix/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 40

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxx/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 41

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-xxxxi/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 42

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-42/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 43

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-43/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 44

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-44/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 45

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-45/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 46

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-46/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 47

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-47/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 48

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-48/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 49

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-49/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 50

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-50/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 51

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-51/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 52

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-52/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 53

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-53/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 54

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-54/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 55

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-55/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 56

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-56/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 57

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-57/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 58

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-58/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 59

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-59/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 60

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-60/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 61

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-61/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 62

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-62/

Karty z kalendarza Powstania Warszawskiego. Dzień 63

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/karty-z-kalendarza-powstania-warszawskiego-dzien-63/



"Bój skończony i... nic, oprócz Sławy..."

Warszawa zakończyła swoją samotną, heroiczną walkę. Walkę, która miała być ostatnią próbą odwrócenia powojennych losów Polski. 2 października przedstawiciele Komendy Głównej AK – płk dypl. Kazimierz Iranek-Osmecki „Heller” i ppłk dypl. Zygmunt Dobrowolski „Zyndram”– podpisali w kwaterze gen. Ericha von dem Bacha w Ożarowie pod Warszawą układ o zaprzestaniu działań wojennych.

Ostatnie zwycięstwo Niemców

"Po raz drugi w tej wojnie musiała Warszawa ulec przewadze wroga. Na początku i na końcu wojny stolica Polski walczyła sama. Ale warunki walki w roku 1939 były całkiem inne niż w roku 1944. Pięć lat temu Niemcy stały u szczytu swej potęgi. Słabość Sprzymierzonych uniemożliwiała danie pomocy Warszawie. Upadek stolicy Polski był pierwszy w szeregu zwycięstw niemieckich. W roku 1944 sytuacja była odwrotna. Niemcy chyliły się ku upadkowi i my wszyscy mieliśmy gorzkie przeświadczenie, że upadek Warszawy będzie prawdopodobnie ostatnim zwycięstwem Niemców nad Sprzymierzonymi" – pisał dowódca AK gen. Tadeusz Bór Komorowski o tragicznych realiach towarzyszących klęsce Powstania Warszawskiego.
Dalsza walka nie ma szans

Walka mająca na celu wyzwolenie stolicy Polski planowana była na kilka dni. Nikt nie podejrzewał, że bohaterscy obrońcy Warszawy będę trwać na barykadach przeszło dwa miesiące. Po upadku kolejnych dzielnic – Mokotowa – 27 września i Żoliborza – 30 września, wobec braku jakiejkolwiek nadziei na zwycięstwo, Komenda Główna AK w porozumieniu z Delegatem Rządu RP na Kraj, wicepremierem Janem Stanisławem Jankowskim „Sobolem”, zdecydowała się na złożenie broni.  

Postanowiono podjąć rozmowy kapitulacyjne, o czym gen. Tadeusz Komorowski „Bór” poinformował władze RP w Londynie 1 października: „Dalsza walka w Warszawie nie ma już żadnych szans. Zdecydowałem się ją skończyć. Warunki kapitulacji gwarantują żołnierzom pełne prawa kombatantów i ludności cywilnej humanitarne traktowanie”.

Układ o zaprzestaniu działań wojennych podpisany został już następnego dnia w kwaterze gen. Ericha von dem Bacha w podwarszawskim Ożarowie. Zgodnie z jego postanowieniami, Powstańcy mieli złożyć broń i wyjść z miasta zwartymi oddziałami wraz ze swoimi dowódcami. Warszawę musiała opuścić również cała ludność cywilna.
"Potraktowano nas gorzej niż sprzymierzeńców Hitlera"

Ostatni głos Krajowej Rady Ministrów i Rady Jedności Narodowej „Do Narodu Polskiego” popłynął w pełnej goryczy i rozpaczy odezwie, której treść winna dotrzeć do naszych sojuszników, których jakże trudno wówczas nimi nazwać: „Skutecznej pomocy nie otrzymaliśmy. (...) Potraktowano nas gorzej niż sprzymierzeńców Hitlera: Italię, Rumunię, Finlandię. (...) Sierpniowe powstanie warszawskie z powodu braku skutecznej pomocy upada w tej samej chwili, gdy armia nasza pomaga wyzwolić się Francji, Belgii i Holandii. Powstrzymujemy się dziś od sądzenia tej tragicznej sprawy. Niech Bóg sprawiedliwy oceni straszliwą krzywdę, jaka Naród Polski spotyka, i niech wymierzy słuszną karę na jej sprawców".

Bierność państw sprzymierzonych wobec powstania w Warszawie kosztowała życie blisko 200 tysięcy osób, z czego 180 tys. stanowiła ludność cywilna.
"Powstańcy zdjęli rusznice przeciwpancerne z ramion, przycisnęli do serca, na pożegnanie ucałowali jak najdroższy skarb"

Kapitulacja była szczególnie trudnym momentem dla ocalałych żołnierzy, którzy po 5 latach przygotowań do otwartej walki mieli – kiedy już do niej stanęli i wytrwali 63 dni - bez odniesienia zwycięstwa, ostatecznie złożyć broń i porzucić ten skrawek wyzwolonej polskiej ziemi. Wśród dowództwa panowała obawa o kondycję psychiczną oficerów i sztabowych. Czuli wyraźnie, że historia z roku 39, kiedy w Galerii Luksemburga popełniono zbiorowe samobójstwo, może się powtórzyć.   

Niezwykle wzruszający i jakże symboliczny moment złożenia broni na ręce wroga opisał w swojej książce „Wycinek z historii jednego życia” ppłk Emil Kumor: „Zbliżamy się do pierwszego stołu. Przewidzieliśmy z ppłkiem „Pawłem” ten moment upokorzenia i na zbiórkę przyszliśmy bez broni. Wobec tego kazał zatrzymać kolumnę i dał rozkaz złożenia broni przez pierwszą piątkę. Powstańcy zdjęli rusznice przeciwpancerne z ramion, przycisnęli do serca, na pożegnanie ucałowali jak najdroższy skarb, a następnie zamiast złożyć je na stole, z taką furią i siłą jak na komendę uderzyli w bruk, że rusznice zostały przełamane na dwie części. W takim dopiero stanie złożyli je na stole. Te wszystkie czynności były wykonywane z taką godnością i powagą chwili, że nawet wróg, który miał przejąć broń, odwrócił się, żeby nie patrzeć na wzruszenie żołnierzy i ten żołnierski odruch”.
Warszawa przestała istnieć

Warszawa opustoszała. Zarówno żołnierze, jak i ludność cywilna opuścili miasto. Gdzieś w piwnicach, kanałach pozostali jedynie ukrywający się Żydzi, warszawscy robinsonowie, którzy na litość wroga liczyć nie mogli. Zostali także Niemcy, którzy każdego dnia systematycznie – budynek po budynku, kamienica po kamienicy – burzyli miasto, na co ze stoickim spokojem patrzyła Armia Czerwona.

W ciągu 5 lat, w tym trzech miesięcy niemieckich bombardowań – w wyniku których zniszczeniu uległo blisko 30 procent zabudowy, dwóch miesięcy Powstania, likwidacji getta i nalotów we wrześniu 1939 roku, przeszło milionowa stolica europejskiego kraju przestała istnieć.



Mieczysław Ubysz "Ostatni komunikat"


Nadajemy komunikat z Warszawy.
Nadzwyczajny komunikat z Warszawy.
Stacja Armii Krajowej melduje:
Bój skończony i... nic, oprócz Sławy...

Wieść niesiemy do wszystkich narodów,
Konferencyj, przyjaciół i braci:
Lud Stolicy za wolność zapłacił
Swoim życiem.

Rozgłoście! Ponieście! Wolni. Wolni!
Już pełza po mieście
Trupi odór od szańców do szańców,
Milion legło wśród gruzów Powstańców.

Wolni. Wolni od kajdan i... życia.
Sztandar krwawy łopoce na wietrze,
Sztandar strzela zwycięsko purpurą!
Wolni! Wolni!!!

Milczenie złowieszcze.
Gruz nasiąkły krwią milczy ponuro...
Milion legło!

Stacja Armii Krajowej w Warszawie
Raz ostatni pozdrawia żołniersko
Wszystkich Braci walczących na świecie
O Zwycięstwo! O... wasze zwycięstwo!

Wolnej Francji, Rumunii, Bałkanom,
Naszym Braciom w zdobytym Berlinie
Ślemy Salut.

W płomieniach nasz Salut!!!
I nasz Salut jak Wolność tragiczny
Nad milczeniem urasta ulicy,
Jak śmierć blady!

Zwycięstwo! Zwycięstwo!
Nad Stolicą Wolności huragan
Zielonymi rękami dziś targa,
Lasem rosną milczącym i krwawym
W tym Salucie Honoru i Sławy.

W świat ponieście! ponieście!
Milion legło!

I nad tym Milionem
Chorałami jak dotąd zapłaczcie,
I zarzućcie na martwe nam głowy,
Z srebrnych ptaków,
Przybyłych... dzień później
Kiru wstęgę i płaszcz laurowy.

Meldujemy. Wiadomość ostatnia.
Armia bratnia jest o krok, jest blisko,
Na przedpolach Warszawy i zgliszczach,
Nim ostatni o wolność padł wystrzał -
Hełm widziano -
...Rosyjski hełm błyskał...

Audycję kończymy. Zwycięstwo.
Sztandar w wichrze nade mną łopoce!
Wielkość rośnie ogromna jak wieża!

...Były zrzuty. Dwa zrzuty tej nocy,
Lecz nie stało żądnego żołnierza...

Stacja Armii Krajowej melduje,
Że nadała swój program ostatni:
Błyskawica. Warszawa. Zwycięstwo.
Surmy. Bratnie Fanfary!!!
Przekleństwo.

Anna Piotrowska

za:telewizjarepublika.pl/quotboj-skonczony-i-nic-oprocz-slawyquot,12157.html