18 maja 1944 r. zakończyła się bitwa o Monte Cassino, jedna z największych bitew II wojny światowej, o której zwycięstwie zadecydowała odwaga, bohaterstwo i poświęcenie oręża polskiego. W związku z 82 rocznicą zdobycia Monte Cassino przez 2. Korpus Polski, Instytut Pamięci Narodowej prezentuje najnowszą unikatową produkcję dokumentalną „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino”. W Przystanku Historia im. ppłk Wacława Lipińskiego przy Al. marsz. Józefa Piłsudskiego 5 odbyła się projekcja piątego odcinka serialu „Zwycięstwo” w reżyserii Tomasza Łysiaka.

- To wyjątkowa produkcja dokumentalna, ukazująca losy polskich żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, którzy przeszli przez piekło łagrów, obozów i deportacji, by stać się bohaterami jednego z najkrwawszych starć frontu zachodniego w czasie II wojny światowej. Serial prezentuje nie tylko dzieje samej bitwy o Monte Cassino, ale także głęboki kontekst polityczny, społeczny i osobisty: dramat rozdzielonej Polski, okrucieństwo dwóch totalitaryzmów i walkę o wolność - powiedziała Katarzyna Helik z IPN Oddział w Łodzi.

Po kapitulacji Niemców patrol 12. Pułku Ułanów Podolskich na ruinach klasztoru zatknął najpierw proporzec pułkowy, a następnie żołnierze z 3. kompanii 5. Batalionu Strzelców Karpackich umieścili flagę polską. Po kilku godzinach na rozkaz gen. Władysława Andersa obok umieszczono flagę brytyjską. W południe plutonowy Emil Czech odegrał hejnał mariacki na znak polskiego zwycięstwa.

Pani Katarzyna zwróciła uwagę, że jest to serial łączący tradycyjne elementy filmowe z nowoczesną techniką inscenizacji typu „Manekin Challlenge”. - Jest to zjawisko wywodzące się z kultury internetowej z mediów społecznościowych i polega na tworzeniu ujęć nagrań, w których uczestnicy pozostają całkowicie nieruchomi niczym manekiny, podczas gdy kamera porusza się między nimi i rejestruje sceny.

Uczestnicząca w pokazie młodzież była poruszona scenami bitwy. - Bardzo wzruszyło mnie opowiadanie jak młodzi żołnierze byli wrzucani do wody, a drudzy łapali ich za kostki, aby ich wyłowić. To pokazuje brutalność wojny, w której brali udział nie tylko dojrzali mężczyźni, ale również młodzież. Takich wydarzeń nikt nie powinien przeżywać. Jestem pełna podziwu, że 17 latkowie na ziemi włoskiej walczyli również o Polskę - podkreśliła Lena Nawrot z XXIII LO.

Po pokazie odbył się konkurs wiedzy na temat bitwy o Monte Cassino. Test składał się z siedmiu pytań. Osoby, które zdobyły maksymalną liczbę punktów otrzymały nagrody, a były to gry edukacyjne, komiksy i broszury dotyczące tej bitwy. - Z testu wiedzy o bitwie wszystkie odpowiedzi miałem prawidłowe. Film wzbogacił moje wiadomości, poznałem też świadków, którzy brali udział w walkach – mówił zadowolony z nagród Krystian.

Serial „Szlak Nadziei. Bitwa o Monte Cassino” został oparty na dziesiątkach świadectw i rozmów z weteranami, potomkami bohaterów, historykami – ekspertami z Polski i świata oraz mieszkańcami Włoch. W filmie wziął również udział łodzianin ppor. Józef Skrzynecki żołnierz 2. Korpusu Polskiego i weteran legendarnego 4. Pułku Pancernego „Skorpion”, który w ubiegłym roku uczestniczył w uroczystościach na Monte Cassino, a we wrześniu ukończył 100 lat. Zmarł 11 grudnia. 2025 roku pozostając w naszej pamięci jako symbol niezłomnego polskiego żołnierza.

Foto: Marek Kamiński