W piątek Izba Karna Sądu Najwyższego orzekła, że przepis, na podstawie którego prokurator Dariusz Barski powrócił ze stanu spoczynku, ma charakter ustrojowy i nadal obowiązuje.

Stanowisko Sądu Najwyższego to fatalna informacja dla Adama Bodnara i prokuratora Dariusza Korneluka, który od marca br. nielegalnie zajmuje stanowisko Prokuratora Krajowego. Logiczny wniosek, który płynie z tego orzeczenia jest taki, że Bodnar powinien niezwłocznie umożliwić Barskiemu wykonywanie funkcji. Wątpliwe jednak, by to nastąpiło, z uwagi na kwestionowanie przez bodnarowską prokuraturę statusu orzekających sędziów (jako tzw. neosędziów), a także na fakt, że w Sądzie Najwyższym czekają na rozpoznanie inne sprawy, zbliżone merytorycznie do niniejszej, w tym sprawa dotycząca statusu p.o. Prokuratora Krajowego Jacka Bilewicza.

Geneza sprawy

Rząd Prawa i Sprawiedliwości przeprowadził w 2016 r. reformę prokuratury, której elementem była zmiana struktury tej instytucji. W technicznej, przejściowej ustawie, która jednak nadal obowiązuje, określono czas na przejście prokuratorów ze starych jednostek organizacyjnych do nowych, np. z prokuratur apelacyjnych do regionalnych. Okres ten wynosił od 30 do 60 dni.

Równocześnie ustawa przewidywała możliwość powrotu prokuratorów ze stanu spoczynku do służby czynnej. Chodzi o art. 47 tego aktu, który w par. 1 brzmiał:

    Prokurator pozostający w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w stanie spoczynku może wrócić na swój wniosek do służby na ostatnio zajmowane stanowisko lub stanowisko równorzędne. Uprawnienie to nie dotyczy prokuratorów, którzy odeszli w stan spoczynku z przyczyn zdrowotnych.

Przepis ten nie zawierał zatem w sobie żadnego ograniczenia czasowego. Skorzystał z niego prokurator Dariusz Barski, który powrócił ze stanu spoczynku do służby czynnej. Barski 18 marca 2022 r. został powołany przez premiera na urząd Prokuratora Krajowego.

12 stycznia 2024 r. Prokurator Generalny Adam Bodnar, który wcześniej bez efektu żądał od Barskiego dymisji, arbitralnie stwierdził, że ten nieskutecznie powrócił ze stanu spoczynku, ponieważ art. 47 ww. ustawy nie obowiązywał w chwili, gdy Barski z niego skorzystał. Wg Bodnara przepis ten działał tylko przez kilkadziesiąt dni – tyle, ile działały przepisy regulujące kwestie przenosin prokuratorów do nowo utworzonych jednostek prokuratury. Prokurator Generalny powołał się przy tym na 3 zamówione opinie prawne, co wzbudziło szeroką krytykę, bo opinie prawne nie są źródłem prawa.

Na miejsce Barskiego został powołany na nieznane ustawie stanowisko pełniącego obowiązki Prokuratora Krajowego prokurator Jacek Bilewicz. Nieco wcześniej, tego samego dnia Dariusz Barski podpisał wniosek o powołanie go w korpus prokuratorów Prokuratury Krajowej. A tylko prokuratorzy Prokuratury Krajowej mogą pełnić urząd Prokuratora Krajowego. Adam Bodnar przyjmując od Barskiego wniosek o awans dla Bilewicza nie kwestionował jego statusu.

Trzy miesiące później premier Donald Tusk powołał na urząd Prokuratora Krajowego Dariusza Korneluka.

Skutkiem tych działań był olbrzymi chaos prawny w sądach, w których niektórzy sędziowie kwestionowali kroki procesowe prokuratury z uwagi na wątpliwości, co do statusu prokuratorów, których powoływał czy to Jacek Bilewicz, Dariusz Korneluk czy Dariusz Barski.

Zagadnienia prawne dla SN

W jednej z takich spraw Sąd Rejonowy w Gdańsku skierował do Sądu Najwyższego zagadnienia prawne w sprawie statusu Dariusza Barskiego.

Pierwsze z nich dotyczyło kwestii, czy obowiązywanie art.  47 wyżej wymienionej ustawy przejściowej było ograniczone czasowo. Drugie – czy powołanie Dariusza Barskiego na urząd Prokuratora Krajowego przez premiera na podstawie art. 47 ww. ustawy wywołało skutki prawne.

W przypadku negatywnej dla Barskiego odpowiedzi Sądu Najwyższego, Sąd Rejonowy w Gdańsku chciał nadto dowiedzieć się, czy ważne są w takim scenariuszu nominacje asesorskie podpisane przez Barskiego, a także, czy sądy powszechne są uprawnione do badania prawidłowości powołania asesorów, a tym także prawidłowości obsadzenia organu dokonującego ich mianowania, czyli Prokuratora Krajowego.

Barski to Prokurator Krajowy

W piątek, 27 września, Izba Karna Sądu Najwyższego odpowiedziała na zagadnienia prawne stwierdzając, że art. 47 ww. ustawy ma charakter ustrojowy i nadal obowiązuje.

Tym samym Dariusz Barski jako czynny prokurator mógł objąć funkcję Prokuratora Krajowego.

Sąd Okręgowy w Warszawie: Immunitet Marcina Romanowskiego obowiązuje. Porażka Prokuratury Krajowej

Sąd Okręgowy w Warszawie nie wyraził zgody na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego w ramach śledztwa w sprawie Funduszu Sprawiedliwości. Wskazał na fakt obowiązywania immunitetu RE.

Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił zażalenie Prokuratury Krajowej na brak wyrażenia zgody na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego. Według sądu Romanowski jako członek Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy jest chroniony immunitetem. Chcąc go zatrzymać, a następnie tymczasowo aresztować, prokuratura powinna więc nie tylko uchylić mu immunitet krajowy, co już się stało, ale również immunitet RE.

Jednogłośna decyzja sędziów

O decyzji sądu poinformował na portalu X Bartosz Lewandowski, obrońca Marcina Romanowskiego.

    Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że słusznie odmówiono aresztowania Marcina Romanowskiego z uwagi na chroniący go immunitet. Z orzeczeniem sędziego Przemysława Dziwańskiego zgodziło się 2 sędziów powołanych przed 2018 r. (orzeczenie zapadło jednogłośnie) – napisał adwokat.

Prawnik podkreślił, że orzeczenie to dowodzi, że wcześniejsze zatrzymanie Romanowskiego, pomimo chroniącego go immunitetu, było bezprawne. Wskazał, że w sprawie tej zostało skierowane zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

    Mimo przewlekłości śledztwo nie zostało jeszcze wszczęte – dodał Lewandowski.

Adwokat: postępowanie przeciwko posłowi musi być umorzone na mocy prawa

Zdaniem Bartosza Lewandowskiego zgodnie z decyzją Sądu Okręgowego w Warszawie prokuratura jest „zobligowana do wydania postanowienia o umorzeniu wszystkich jedenastu zarzutów wydanych wobec Marcina Romanowskiego”.

    Prokuratura zainicjowała postępowanie PRZECIWKO konkretnej osobie, choć istnieje formalna przeszkoda do jego prowadzenia, której nie można już naprawić. W poniedziałek kieruje wniosek o umorzenie śledztwa wobec niemożności jego prowadzenia na podstawie art. 17 par. 1 pkt 10 KPK w stosunku do wszystkich 11 zarzutów. Kierowanie jakiegokolwiek wniosku o uchylenie immunitetu posła Romanowskiego do ZPRE nie ma sensu, bowiem postępowanie karne i tak nie może być kontynuowane – napisał prawnik.

Akcja ABW na polecenie PK

Do zatrzymania Marcina Romanowskiego doszło w połowie lipca w ramach śledztwa w sprawie domniemanych nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości. Działająca na polecenie Prokuratury Krajowej Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego przeprowadziła tę czynność z posłem, umieszczając go w izbie zatrzymań. Następnie prokurator skierował do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa wniosek o wyrażenie zgody na tymczasowe aresztowanie posła.

Jeszcze przed posiedzeniem aresztowym media obiegła informacja, że Marcin Romanowski może być dodatkowo chroniony immunitetem Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Licząca sobie kilkadziesiąt lat instytucja, której Polska jest członkiem, nie ma nic wspólnego z Unią Europejską.

RE pisze do polskiego sejmu

Około północy Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa zwolnił z izby zatrzymań posła Marcina Romanowskiego, uznając, że jest on objęty immunitetem RE. Radio Wnet publikowało w tym czasie list Przewodniczącego Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy Theodorosa Rousopoulosa do Marszałka Sejmu RP Szymona Hołowni. Przewodniczący wskazywał w nim, że postępowanie przeciwko Marcinowi Romanowskiemu powinno być zawieszone do czasu ewentualnego uchylenia mu immunitetu członka ZPRE.

Adam Bodnar kwestionuje orzeczenie Sądu Najwyższego ws. Dariusza Barskiego

Dzisiejsze stanowisko trzech neosędziów nie jest uchwałą Sądu Najwyższego i nie jest wiążące – napisał na platformie X Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Adam Bodnar.

W piątek trójkowy skład Izby Karnej Sądu Najwyższego orzekł, że legalnym Prokuratorem Krajowym jest Dariusz Barski.

Do orzeczenia odniósł się Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Adam Bodnar.

    Neosędziowie SN bronią własnych stanowisk i upolitycznienia wymiaru sprawiedliwości. Chcą zablokować proces rozliczeń. Dzisiejsze stanowisko trzech neosędziów nie jest uchwałą Sądu Najwyższego i nie jest wiążące – napisał Bodnar.

Minister zadeklarował, że nie zejdzie „z obranej drogi przywracania obywatelom niezależnego sądownictwa i prokuratury”.

"Przyjdzie czas, że wyjdą w kajdankach!". Mocne wystąpienie Jakiego po decyzji Sądu Najwyższego

Jeżeli nie opuszczą budynku, przyjdzie czas, że opuszczą go w kajdankach. Wszystko, co robili w tej sprawie, jest nielegalne - mówił dziś w Sejmie europoseł Prawa i Sprawiedliwości Patryk Jaki. Polityk podkreślił, że "wszystkie działania, które do tej pory podejmowała banda Tuska w neoprokuraturze, która nielegalnie przejęła Prokuraturę Krajową, są nielegalne".

Dzisiaj Sąd Najwyższy stwierdził, że prokurator Dariusz Barski jest prokuratorem pozostającym w czynnej służbie, a jego mianowanie na szefa Prokuratury Krajowej jest wiążące.

Niedługo po decyzji SN, konferencję prasową zwołali politycy Prawa i Sprawiedliwości oraz Suwerennej Polski.

- Sytuacja jest bardzo prosta. Albo bodnarowcy z Kornelukiem i innymi przebierańcami natychmiast opuszczają budynek Prokuratury Krajowej, który nielegalnie zajmują, albo przyjdzie, że opuszczą go, ale w kajdankach - zapowiedział Patryk Jaki, europoseł PiS.

- Ta sprawa była oczywista i nikt, kto ma elementarny szacunek do państwa, nie miał wątpliwości - dodał.

I dalej:

    "żeby odwołać prokuratora krajowego, potrzebna była pisemna zgoda prezydenta. Oni uznali, że opinia prawna jest ważniejsza od ustawy. To mniej więcej tak samo, jak ja bym zajął fotel marszałka Sejmu i powiedział, że teraz to ja jestem marszałkiem Sejmu. Jak ktoś z państwa zapytałby na jakiej podstawie, skoro regulamin stanowi inaczej, odparłbym, że dysponuje opinią prawną, z której wynika, że zapis w regulaminie powinien być inny. To obrażało wszystkich, którzy mieli poczucie logiki".

Powtórzył, że "wszystkie działania, które do tej pory podejmowała banda Tuska w neoprokuraturze, która nielegalnie przejęła Prokuraturę Krajową, są nielegalne". - Powołania, dodatki, awanse. Do decyzji Sądu Najwyższego będą się stosowały wszystkie sądy powszechne. Ten cały bałagan wywołała koszty, które poniosą obywatele. W tym wypadku nie da się łatwo zrzucić tego na bobry - wymieniał.

- Jeżeli nie opuszczą budynku, przyjdzie czas, że opuszczą go w kajdankach. Wszystko, co robili w tej sprawie, jest nielegalne - skonkludował Jaki.

Prok. Ostrowski: Złamaliście prawo. Nie będzie abolicji

Prawo złamaliście i odpowiecie za to – tak działanie kierownictwa MS komentuje prok. Michał Ostrowski, zastępca Prokuratora Generalnego.

 Izba Karna Sądu Najwyższego orzekła, że Dariusz Barski został powołany na stanowisko prokuratora krajowego prawidłowo. "Przywrócenie ze stanu spoczynku i powołanie Dariusza Barskiego na prokuratora krajowego w 2022 r. miało wiążącą podstawę prawno-ustrojową i było prawnie skuteczne" – zdecydowała w IK.

Prokurator Dariusz Barski, jeden z najbliższych współpracowników byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, otrzymał w styczniu pismo od prokuratora generalnego Adama Bodnara, w którym stwierdzono, że nie jest on już prokuratorem krajowym.

Ostrowski: Uchwała SN miażdży bezprawne postępowanie

Do decyzji SN odniósł się prokurator Michał Ostrowski, zastępca Prokuratora Generalnego Adama Bodnara. "Dzisiejsza uchwała Sądu Najwyższego miażdży Wasze bezprawne pozbawienie dostępu do pełnienia funkcji Prokuratora Krajowego Dariusza Barskiego. Dość zacytować, że działania Ministra Bodnara, który go fizycznie wyrzucił z siedziby Prokuratury Krajowej, były pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej" – napisał w serwisie X.

Dalej wyjaśnia:

"Postanowienie zabezpieczające Trybunału Konstytucyjnego z 15 stycznia br. Wynika z niego, że wszystkie władze publiczne są zobowiązane stosować się do stanu prawnego i faktycznego z godzin dopołudniowych 12 stycznia br, kiedy to Pan Prokurator Krajowy Dariusz Barski urzędował i wydawał różne dyspozycje, w tym zawnioskował, wprowadzony w błąd, o powołanie Bilewicza na prokuratora Prokuratury Krajowej.

 Stanowisko Prezydenta RP, który wszczynając spór kompetencyjny z Premierem "z automatu" wstrzymał rzekome powołanie Bilewicza na p.o. Prokuratora Krajowego.

Opinie prawne autorytetów konstytucyjnych prof. Łabno, prof. Grabowskiej, prof. Piotrowskiego. One jednoznacznie wskazują na brak podstaw do działań Bodnara, który odsunął Barskiego od pełnienia funkcji.

Wreszcie jednoznaczny przepis art. 14 § 1 Prawa o prokuraturze: 'Prokuratora Krajowego jako pierwszego zastępcę Prokuratora Generalnego oraz pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego w liczbie nie większej niż 7 powołuje spośród prokuratorów Prokuratury Krajowej i odwołuje z pełnienia tych funkcji Prezes Rady Ministrów na wniosek Prokuratora Generalnego. Prokuratora Krajowego oraz pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego powołuje się po uzyskaniu opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a odwołuje za jego pisemną zgodą'. Czy ten przepis został zastosowany w odniesieniu do Prokuratura Krajowego? Nie. Więc pytam, czego jeszcze Wam potrzeba, żeby przestrzegać prawa? Prawo złamaliście i odpowiecie za to. Ale jeśli od poniedziałku nie zaprosicie Prokuratora Krajowego i nie pozwolicie mu pełnić funkcji, to Wasza wina będzie większa. A wymiar kary dostosowuje się do stopnia zawinienia. I nie będzie żadnej abolicji, nie łudźcie się".

"Nielegalnie pozbawiony wolności". Zwrot ws. księdza Olszewskiego?

Jest wniosek o natychmiastowe zwolnienie z aresztu księdza Michała Olszewskiego. Obrońca duchownego, powołując się na piątkowe orzeczenie Sądu Najwyższego, wskazuje że wszelkie wnioski o areszt pochodziły od osób nieuprawnionych.

 Sąd Najwyższy orzekł w piątek, że Dariusz Barski został powołany na stanowisko prokuratora krajowego prawidłowo. "Przywrócenie ze stanu spoczynku i powołanie Dariusza Barskiego na prokuratora krajowego w 2022 r. miało wiążącą podstawę prawno-ustrojową i było prawnie skuteczne" – zdecydowała Izba Karna Sądu Najwyższego.

Jest wniosek o natychmiastowe zwolnienie ks. Olszewskiego z aresztu

W ocenie obrońcy przetrzymywanego w areszcie ks. Michała Olszewskiego, orzeczenie SN stworzyło podstawę prawną do złożenia wniosku o natychmiastowe zwolnienie duchownego z aresztu. Jak informuje portal wPolityce.pl, wniosek w tej sprawie mec. Michał Skwarzyński skierował do przewodniczącego IX Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Warszawie, a także do Izby Karnej Sądu Najwyższego, Sądu Okręgowego w Warszawie i Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa.

"WNOSZĘ O NIEZWŁOCZNE NAKAZANIE ZWOLNIENIA ks. Michała Olszewskiego, z powodu oczywistego faktu, że wszelkie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i wnioski o areszt pochodziły od osób nieuprawnionych tj. osób nielegalnie powołanych do zespołu śledczego nr 2 z klucza politycznego przez prokuratora Bilewicza, uzurpującego sobie tytuł Prokuratora Krajowego, w tym przez świadka w sprawie prokuratora Piotra Woźniaka co oznacza że sądy zastosowały areszt na wniosek nieistniejącego a z pewnością nieuprawnionego organu" – czytamy w piśmie.

"Ks. Olszewski jest nielegalnie pozbawiany wolności"

W ocenie cytowanego przez portal adwokata, w tej sytuacji ks. Michał Olszewski jest nielegalnie pozbawiony wolności. Według niego, postanowienia o tymczasowym areszcie powinny zostać uznane za nieistniejące.

Wskazując, że jest piątek mec. Skwarzyński podkreślił, że chodzi o człowieka nielegalnie pozbawionego wolności, więc posiedzenie w tym przedmiocie powinno zostać wyznaczone pilnie.

za:dorzeczy.pl