Z inicjatywy Prokuratora Generalnego Prokuratura Krajowa zamówiła opinie prawne odnoszące się do zagadnienia odwołania zastępców PG – informuje Radio Wnet rzeczniczka PG prok. Anna Adamiak.
Zgodnie z art. 14 ustawy Prawo o prokuraturze Prokuratora Krajowego jako pierwszego zastępcę Prokuratora Generalnego oraz pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego(…) powołuje spośród prokuratorów Prokuratury Krajowej i odwołuje z pełnienia tych funkcji Prezes Rady Ministrów na wniosek Prokuratora Generalnego.

Prokuratora Krajowego oraz pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego powołuje się po uzyskaniu opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a odwołuje za jego pisemną zgodą – czytamy w dalszej części tego przepisu.

To właśnie z powodu udziału w tej procedurze głowy państwa Adamowi Bodnarowi i Waldemarowi Żurkowi nie udało się odwołać swoich formalnych zastępców, powołanych na funkcje w czasie rządów Prawa i Sprawiedliwości.

Zapowiedź ataku na pozycję ZPG

W połowie stycznia na antenie Polsat News Prokurator Generalny Waldemar Żurek zasugerował jednak możliwość pozbycia się z funkcji zastępców prokuratora generalnego w trybie pozaustawowym. Zaciekawieni tą informacją zwróciliśmy się z pytaniem do Prokuratury Krajowej. Zapytaliśmy, czy PK zamówiła jakieś opinie prawne w tym zakresie. Wszak opinie dla obozu rządowego, którego członkiem jest Waldemar Żurek, stały się środkiem umożliwiającym przeprowadzanie kroków tak szokujących, jak „odwołanie” Prokuratora Krajowego Dariusza Barskiego.

    Z inicjatywy Prokuratora Generalnego, Prokuratura Krajowa zamówiła opinie prawne odnoszące się do zagadnienia, o którym Waldemar Żurek wspomniał w wywiadzie dla Polsat News – przyznała w odpowiedzi dla Radia Wnet prok. Anna Adamiak, rzeczniczka prasowa PG Waldemara Żurka.

Tajemniczy eksperci

Jak doprecyzowała rzeczniczka, „pytania opinii dotyczyły kwestii analizy konstytucyjnej zagadnień wynikających z ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze, a w tym charakteru opinii Prezydenta RP, a także aktu wyrażenia zgody lub odmowy wyrażenia zgody, o której mowa w art. 14 § 1 ustawy, ich skutków, a także zakresu przedmiotowego i temporalnego formułowania przez Prezydenta RP aktu urzędowego i jego skutku”.

Prokuratura Krajowa nie odpowiedziała nam, kto jest autorem opinii.

    Osoby, którym zlecono wydanie opinii należą do grona uznanych ekspertów prawa ustrojowego. Część opinii już wpłynęła – dodała rzeczniczka.

Obecnie w prokuraturze jest 6 zastępców prokuratora generalnego, powołanych przez Zbigniewa Ziobro. To Robert Hernand, Michał Ostrowski, Tomasz Janeczek, Krzysztof Sierak, Beata Marczak i Andrzej Pozorski. Ten ostatni znajduje się poza strukturą powszechnych jednostek prokuratury – kieruje pionem śledczym IPN.

Do tej pory tylko Beata Marczak realnie miała możliwość sprawowania funkcji jako szefowa Wydziałów Zamiejscowych Prokuratury Krajowej, ścigających przestępczość zorganizowaną i korupcję.

Odwołanie prokuratorów z funkcji zastępców PG byłoby kolejnym brutalnym atakiem na kompetencje prezydenta Karola Nawrockiego, wynikające z ww. art. 14 ustawy Prawo o prokuraturze.

Nihil novi

O możliwości odwołania zastępców prokuratora generalnego z pominięciem udziału prezydenta Karola Nawrockiego rozmawialiśmy z jednym z zastępców, prokuratorem Robertem Hernandem, autorem słynnego filmu dokumentującego działanie Adama Bodnara z dnia ustrojowego zamachu na Prokuraturę Krajową z 12 stycznia 2024 r.

Prokurator odniósł się do słów Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka wypowiedzianych w Polsat News, gdzie określił on ten temat (przez samego siebie zresztą wywołany) jako „poboczny”.

    Zastanawiam się, dlaczego padło tam takie zdanie, że jest to temat poboczny, jeżeli mamy do czynienia z prerogatywą prezydenta w postaci pisemnej zgody. Trudno to uznać za temat poboczny – podkreślił Hernand.

Sam działania Żurka prokurator określił jako „nic nowego, jeśli chodzi o funkcjonowanie prokuratury, czy funkcjonowanie w życiu publicznym”. Przypomniał, że już Adam Bodnar dokonywał swoich zmian na podstawie opinii czy uchwał sejmowych.

    Opinie przeciwne giną, nie są cytowane. Jeżeli mam opinię przeciwną, to wypadałoby jednak do niej się odnieść. No ale akurat jest to nie na rękę – wskazał prokurator, że nawet na gruncie opiniowania władze są zamknięte na debatę.

Takie działanie Hernand ocenił jako naruszenie systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

    Cały czas mamy do czynienia ze sprawowaniem władzy poprzez opinie, czyli nie normy ustrojowe. To nowy rodzaj normy – norma wynikająca z opinii czy z uchwał – drwił prokurator z „prawa takiego, jak oni je rozumieją”.

Gdzie realna kontrola sądowa?

Prowadzący rozmowę Jakub Pilarek zapytał Roberta Hernanda, jakie realne możliwości odwoławcze będą mieli zastępcy, gdyby scenariusz odwołania się ziścił. Prokuratorzy wiele miesięcy temu skierowali wszak pozew od decyzji Adama Bodnara od bezprawnego skierowania ich do służby w Wydziałach Zamiejscowych PK. Jednak, jak się wydaje, działanie to nie przyniosło żadnego skutku.

    Pozór skierowany był z początkiem stycznia 2025 roku. Załóżmy, że wczesną wiosną sąd mógł już rozważać ewentualne wyznaczenie [terminu]. Ale na razie nie dostaliśmy żadnej informacji w tym zakresie. Mamy już połowę lutego 2026 roku. Sąd za to oddalił nam zabezpieczenie [czyli wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji Adama Bodnara – Wnet]. Czekamy na wyznaczenie przez sąd terminu, żeby przedstawić swoje racje – mówi Robert Hernand.

Formalny zastępca Waldemara Żurka zaznacza, że ma świadomość, iż wszyscy są równi wobec prawa, a ludzie czekają niekiedy latami na rozpoznanie swoich spraw.

    Tu jednak rzeczywiście sąd z uwagi na zasadę funkcjonowania państwa postarać się wyznaczyć termin i rozważyć nasze racje. Z naszego punktu widzenia ta kontrola ma charakter niedoskonały w tym sensie, że nie możemy przedstawić swoich racji. I to rzutuje w jakiś sposób na funkcjonowanie prokuratury – ocenia prokurator.

Dziennikarz Radia Wnet zauważył, że przy takim tempie rozpoznawania pozwu przez sąd w międzyczasie może dojść do finalnego zdjęcia prokuratorów z funkcji zastępców.

    Tak, taka możliwość istnieje. No i wtedy pytanie, jaki jest jest sens kontroli decyzji podjętej pod koniec 2024 roku, w moim przypadku obowiązującej od początku lutego 2025 roku..? – stawia retoryczne pytanie prokurator.

za:wnet.fm