Na wystawie „Re: średniowiecze. 1000 lat, 1000 wersji” umieszczonej w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie znalazły się skandaliczne obrazki kpiące ze świętości. Wśród nich szydercze memy z umęczonym Panem Jezusem, czy kpiną z Chrztu Pańskiego. Muzeum jest placówką samorządową.

W założeniu wystawa ma ukazać widzom, że średniowiecze nie jest zamkniętym rozdziałem historii i wpływa na nasze czasy. Najwyraźniej uznano, że konwencja mema będzie tu dobrym nośnikiem do ukazania owych nawiązań. Tyle tylko, że twórca prac za nic miał istotne dla katolików świętości oraz uznał, że kpina z powiązania tysiącletniej historii państwa polskiego z chrześcijaństwem to sztuka.

Memy to reprodukcja średniowiecznych malowideł oraz podpisy Zofii Załęskiej, historyk sztuki z UW. I tak oto pośród eksponatów znalazły się obrazoburcze memy. Jeden z nich przedstawia Chrzest Pański i zawiera opis „kiedy chciałeś iść na plażę nudystów, ale jednak trochę się wstydzisz”. Z kolei przy wizerunku ubiczowanego Pana Jezusa umieszczono podpis: „kiedy próbujesz wykąpać kota”. Na wystawie znalazło się też niesmaczne nawiązanie do Zmartwychwstania.

Całość wieńczy notatka organizatora wystawy: „Prezentowane memy są autorską wypowiedzią artystyczną. Niektóre treści mogą być uznane za kontrowersyjne lub naruszająca czyjąś wrażliwość. Zamiarem twórców wystawy nie jest obrażanie kogokolwiek”.

Jedna prosta formułka i załatwione!? Już można bezkarnie opluwać świętości? A ci, którzy nie rozumieją „prawdziwej sztuki” i oburzają się, to zapewne ów „ciemnogród”, a do tego najpewniej średniowieczny?

Sprawą zajął się Łukasz Grabowski, wielkopolski radny, który wystąpi z wnioskiem o kontrolę komisji rewizyjnej w gnieźnieńskim muzeum. Grabowski nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z profanacją i obrazą uczuć religijnych. A jak dodaje, podobne opinie napływają do niego od mieszkańców. „Muzeum nie błysnęło przy okazji ostatnich rocznic, zaś dziś dyrekcja buduje swój przekaz na obrazie uczuć religijnych. Na to nie może być zgody. Na pewno niezwłocznie będziemy reagować” – zadeklarował. 

Presja zadziałała. Muzeum podaje, że usunęło część skandalicznych memów 

Na wystawie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie znalazły się memy kpiące m.in. z męki Chrystusa. Po tym, jak sprawę nagłośniono, placówka informuje, że usunęła część ekspozycji. Z oświadczenia nie wynika, by autorzy wystawy widzieli w niej coś niewłaściwego. Tłumaczą jednak, że „uszanowali zdanie odbiorców”. 

„Ikonografia z tamtej epoki (średniowiecza) jest traktowana często w kulturze masowej jako memy, co ilustruje właśnie ta część naszej wystawy – czytamy na facebookowym profilu muzeum. – Jednym z najpowszechniejszych tematów była wówczas religia, gdzie specyficzny sposób przedstawienia postaci, odbierany dziś wręcz jako karykaturalny współgra ze humorem internetowym. W pewnym sensie jest to nawiązanie do dawnej tradycji wśród skrybów i iluminatorów, umieszczania na marginesach średniowiecznych ksiąg religijnych (modlitewników, psałterzy, Biblii) scen komicznych, groteskowych, a nawet rubasznych, w niczym nie przystających do religijnych tekstów którym towarzyszyły. Dokładnie odwrotnie jak w memach groteskowe teksty towarzyszą oryginalnym miniaturom” (cała pisownia oryginalna – red.).

Przedstawiciele muzeum dodają, że „wsłuchując się w głos odbiorców” usunęli część wystawy w porozumieniu z autorką, Zofią Załęską. Nie doprecyzowano, które obrazki zniknęły z ekspozycji.

Wystawa, której częścią były oburzające memy nosi tytuł „Re: średniowiecze. 1000 lat, 1000 wersji”. W założeniu ma ona pokazywać, że średniowiecze nie jest zamkniętym rozdziałem historii, ale epoką wpływającą na współczesność.

    Częścią ekspozycji są jednak utrzymane w konwencji memów obrazki składające się ze średniowiecznych miniatur i współczesnych ironicznych podpisów. Niektóre są ewidentnie obraźliwe. Obrazek przedstawiający chrzest Jezusa podpisano: „kiedy chciałeś iść na plażę nudystów, ale jednak trochę się wstydzisz”. Obok wizerunku ubiczowanego Chrystusa napisano: „kiedy próbujesz wykąpać kota”.

Sprawę nagłośniły media, a także wielkopolski rady Łukasz Grabowski, który zapowiedział, że zawnioskuje o kontrolę komisji rewizyjnej w gnieźnieńskim muzeum oraz złoży interpelację do marszałka województwa Marka Woźniaka.

za:opoka.org.pl